1. Tình trạng dinh dưỡng trẻ em
Hiện nay, Việt Nam đang phải đương đầu với gánh nặng kép về dinh dưỡng:
- Tình trạng suy dinh dưỡng, đặc biệt là suy dinh dưỡng thấp còi còn phổ biến ở trẻ em ở nông thôn: Kết quả điều tra tình trạng dinh dưỡng tại 6 tỉnh thành của Việt Nam năm 2011 cho thấy tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi của trẻ 6-9 tuổi là 13,7%, tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi của trẻ 9-11 tuổi là 18,2%.
- Tình trạng thừa cân, béo phì ở trẻ em ngày càng gia tăng đặc biệt ở các khu vực đô thị và trở thành vấn đề có ý nghĩa sức khỏe cộng đồng. Theo kết quả của tổng điều tra dinh dưỡng năm 2009-2010: Tỷ lệ thừa cân, béo phì của trẻ 5-19 tuổi trên toàn quốc là 8,7%, trong đó tỷ lệ thừa cân, béo phì của trẻ em thành phố là 15,4%, trẻ em nông thôn là 6,6% và của trẻ em ở các thành phố trực thuộc trung ương là 27,4% (Biểu đồ 1).
Thừa cân, béo phì ở trẻ em có nguy cơ dẫn đến béo phì khi trưởng thành, cũng như các rối loạn bệnh lý khác liên quan tới béo phì. Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy có đến 30% trẻ béo sẽ trở thành người béo khi trưởng thành kèm theo các rối loạn bệnh lý khác liên quan tới béo phì .
2. Khẩu phần của trẻ em tuổi học đường
Điều tra khẩu phần của trẻ từ 6-11 tuổi tại 6 tỉnh thành năm 2011 cho thấy khẩu phần năng lượng chỉ đạt khoảng 76% nhu cầu đề nghị. Khẩu phần canxi, sắt, vitamin A, vitamin C chưa đáp ứng nhu cầu đề nghị (Biểu đồ 2). Các vitamin và chất khoáng này rất quan trọng đối với sự phát triển thể chất và trí tuệ của trẻ em lứa tuổi học đường.
Vì vậy, việc xây dựng Bộ thực đơn Bữa ăn Học đường cân đối, đa dạng thực phẩm và đáp ứng nhu cầu khuyến nghị dinh dưỡng theo lứa tuổi là rất cần thiết.
Ngân hàng thực đơn của Phần mềm “Xây dựng Thực đơn Cân bằng Dinh dưỡng” được xây dựng dựa theo nhu cầu khuyến nghị dinh dưỡng cho trẻ em 6-11 tuổi của "Bảng nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam” của Viện Dinh dưỡng - Bộ Y tế, năm 2016. Đây chính là một trong những giải pháp hiệu quả góp phần cải thiện tình trạng dinh dưỡng học sinh tiểu học, góp phần nâng cao thể lực và trí tuệ của thế hệ tương lai.
3. Dự án Bữa ăn Học đường là một Dự án được phối hợp thực hiện bởi Công ty Ajinomoto Việt Nam, Viện Dinh dưỡng Quốc gia và Bộ Giáo dục và Đào tạo. Dự án ra đời với mục đích:
Chuẩn hóa và cung cấp những thực đơn cân bằng về dinh dưỡng, đa dạng thực phẩm và ngon miệng dành cho học sinh của các trường tiểu học bán trú nhằm góp phần cải thiện chất lượng bữa ăn, từ đó giúp cải thiện tình trạng dinh dưỡng, thể chất và trí tuệ của trẻ em - những thế hệ tương lai của đất nước
Cung cấp cho nhà trường một công cụ Phần mềm thân thiện, dễ sử dụng, hỗ trợ cho công tác lên thực đơn hằng ngày, giúp nhà trường có thể tự xây dụng những thực đơn mới cân bằng dinh dưỡng, phù hợp với văn hóa ẩm thực của vùng, miền đồng thời tiết kiệm thời gian cho công tác quản lý bữa ăn bán trú của học sinh
Bữa ăn trưa bán trú cân bằng dinh dưỡng của học sinh tiểu học
Hiểu được những khó khăn, thách thức mà các trường tiểu học bán trú đang gặp phải trong công tác tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh, cùng với kinh nghiệm từ mô hình bữa ăn bán trú đang được áp dụng rất thành công tại Nhật Bản. Dự án Bữa ăn học đường chính thức ra đời từ năm 2012 và đã được triển khai tại 4 thành phố lớn là Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng và Hà Nội
Cho đến nay, Dự án Bữa ăn Học đường đã nhận được những phản hồi rất tích cực từ phía nhà trường, phụ huynh học sinh trong việc thay đổi thói quen ăn uống của học sinh một cách khoa học và lành mạnh hơn. Học sinh đã dần dần thay đổi thói quen ăn uống: từ chỗ chỉ ăn một số loại thực phẩm ưa thích nay đã biết ăn đa dạng nhiều loại thực phẩm, đặc biệt là ăn nhiều rau hơn. Đồng thời Dự án đã góp phần giảm bớt gánh nặng cho cán bộ phụ trách bán trú trong công tác lên thực đơn.
Dựa trên những thành công bước đầu này, năm 2016 Dự án tiếp tục được nhân rộng và triển khai trên toàn quốc qua việc sử dụng Phần mềm Xây dựng Thực đơn Cân bằng Dinh dưỡng trên website của Dự án Bữa ăn học đường.
4. Văn bản pháp lý:
- Văn bản số 592/GDĐT ngày 20/6/2019 của Phòng Giáo dục và Đào tạo về triển khai thực hiện công tác đảm bảo an toàn thực phẩm trong các cơ sở giáo dục trên địa bàn Quận, năm học 2019-2020.
- Quyết định số 196/QĐ-BGDĐT ngày 16/01/2017 của BGD và ĐT về việc phê duyệt phần mềm “Xây dựng thực đơn cân bằng dinh dưỡng”
- Công văn số 576/BGDĐT-CTHSSV ngày 16/02/2017 của BGDĐT v/v triển khai phần mềm “Xây dựng thực đơn cân bằng dinh dưỡng”
- Công văn số 415/GDĐT-HSSV ngày 15/02/2017 của Sở GD và ĐT V/v áp dụng phần mềm “Xây dựng thực đơn cân bằng dinh dưỡng” tại các đơn vị trường học tiểu học trên địa bàn thành phố
- Công văn số 608/GDĐT-HSSV ngày 03/3/2017 của Sở GD và ĐT về triển khai phần mềm “Xây dựng thực đơn cân bằng dinh dưỡng” theo công văn số 576/BGDĐT-CTHSSV
- Công văn số 4165/GDĐT-CTTT ngày 08/11/2019 của Sở GD và ĐT về tình hình đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm căng tin, suất ăn công nghiệp, bếp ăn trường học trên địa bàn thành phố đầu năm học.